Na een lange aanloop is met ingang van 1 januari 2012 het nieuwe huwelijksvermogensrecht in werking getreden. Aanvankelijk werd met dit wetsvoorstel beoogd om het wettelijke uitgangspunt van de algehele gemeenschap van goederen te vervangen door een beperkte gemeenschap van goederen. Uiteindelijk is echter besloten om toch de algehele gemeenschap van goederen te handhaven als wettelijk uitgangspunt. Desondanks brengt het nieuwe huwelijksvermogensrecht enkele belangrijke wijzigingen met zich mee, zowel voor nieuwe als voor bestaande huwelijken.

Uitsluitingsclausules
Ook in het nieuwe huwelijksvermogensrecht vallen schenkingen en erfenissen in beginsel in de algehele gemeenschap. Dit is slechts anders indien bij uiterste wilsbeschikking of bij de gift is bepaald dat zij niet in de gemeenschap valt. Het belang van uitsluitingsclausules blijft derhalve ongewijzigd voor een erflater of schenker die wil voorkomen dat de “koude kant” via het huwelijksvermogensrecht de beschikking krijgt over het geschonken of nagelaten vermogen.

Bestuur
Tot 1 januari 2012 is de echtgenoot van wiens zijde een goed in de gemeenschap is gevallen exclusief bestuursbevoegd. Onder de nieuwe regeling wordt iedere echtgenoot zelfstandig bestuursbevoegd ten aanzien van alle gemeenschapsgoederen. Dit betekent dat beide echtgenoten beslissingen mogen nemen over goederen van de gemeenschap. Een uitzondering op deze regel vormen de goederen op naam (registergoederen, vorderingen op naam en aandelen in een nv of bv) en goederen die dienstbaar zijn aan het beroep of bedrijf van één van de echtgenoten.

Verval rechterlijke goedkeuring
Echtgenoten die tijdens het huwelijk hun huwelijksvoorwaarden willen wijzigen of opheffen, hebben hiervoor tot 1 januari 2012 een rechterlijke goedkeuring nodig. Onder het nieuwe huwelijksvermogensrecht is deze rechterlijke goedkeuring niet meer nodig.

Beleggingsleer
Deze wijziging laat zich het best illustreren aan de hand van een voorbeeld. Man en vrouw zijn getrouwd in gemeenschap van goederen. De man heeft € 100.000 geërfd, waarbij is bepaald dat dit bedrag geen deel kan uitmaken van een huwelijksgemeenschap.

Man en vrouw kopen een woning van € 300.000. Hiertoe wordt € 200.000 gemeenschappelijk vermogen en € 100.000 privévermogen van de man gebruikt. Na tien jaar wordt de woning verkocht voor € 600.000. Tot 1 januari 2012 had de man na de verkoop recht op zijn nominale inleg, zijnde € 100.000. Onder het nieuwe huwelijksvermogensrecht wordt de beleggingsleer toegepast. Dit betekent in ons voorbeeld dat de man naar evenredigheid meedeelt in de waardestijging en dat zijn privé- inleg dus recht geeft op een bedrag van € 200.000.

Einde huwelijksgemeenschap
Onder huidig recht wordt de huwelijksgemeenschap pas ontbonden op het tijdstip van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking van de rechter in de registers van de burgerlijke stand. Dit betekent dat tijdens de echtscheidingsprocedure beide echtgenoten nog goederen kunnen aanschaffen en schulden kunnen maken die ten bate of ten laste van de gemeenschap komen. Onder de nieuwe wet wordt het tijdstip van ontbinding van de gemeenschap vervroegd naar het tijdstip van indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding.

Aansprakelijkheid voor gemeenschapsschulden na einde huwelijk
Onder het huidige recht is een echtgenoot na ontbinding van de huwelijksgemeenschap voor de helft aansprakelijk voor de gemeenschapsschulden die de andere echtgenoot is aangegaan. Ook het privévermogen van deze echtgenoot kan verhaal bieden voor de door de andere echtgenoot aangegane schulden. Onder het nieuwe recht biedt het privévermogen van een echtgenoot na ontbinding van het huwelijk echter geen verhaal meer voor door de andere echtgenoot aangegane schulden. Beide echtgenoten zijn onder het nieuwe recht hoofdelijk aansprakelijk (voor 100%) voor gemeenschapsschulden die de andere echtgenoot is aangegaan, maar daarvoor kan slechts worden uitgewonnen hetgeen die echtgenoot uit hoofde van de verdeling van de huwelijksgemeenschap heeft verkregen.

Conclusie
De wijziging van het huwelijksvermogensrecht per 1 januari 2012 heeft een aantal juridische en fiscale gevolgen. Deze gevolgen zijn zowel voor nieuwe als ook voor bestaande huwelijken van belang. Uw notaris of uw adviseur van LDE Accountants B.V. kan deze gevolgen voor uw persoonlijke situatie in kaart brengen.

Voor nadere informatie en/of advies kunt u terecht bij en uw vaste contactpersoon.